(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 043

॥ శ్రీః ॥
6.43. అధ్యాయః 043
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరేణ రథాదవరుహ్య భీష్మద్రోణాద్యభివాదనపూర్వకం తేభ్యో జయాశీర్గ్రహణం ॥ 1 ॥
యుధిష్ఠిరే పునర్భ్రాతృభిః సహ రథారూఢే సన్నహాభేరీన్నాదనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 6-43-0x(4067)(40175)
గీతా సుగీతా కర్తవ్యా కిమన్యైః శాస్త్రసంగ్రహైః ।
యా స్వయం పద్మనాభస్య సుఖపద్మాద్వినిఃసృతా ॥ 6-43-1(40176)
సర్వశాస్త్రమయీ గీతా సర్వదేవమయో హరిః।
సర్వతీర్థమయీ గంగా సర్వదేవమయో మనుః ॥ 6-43-2(40177)
గీతా గంగా చ గాయత్రీ గోవిందేతి హృది స్థితే।
చతుర్గకారసంయుక్తే పునర్జన్మ న విద్యతే ॥ 6-43-3(40178)
షట్శతాని సవింశాని శ్లోకానాం ప్రాహ కేశవః।
అర్జునః సప్తపంచాశత్సప్తషష్టిం తు సంజయః॥ 6-43-4(40179)
ధృతరాష్ట్రః శ్లోకమేకం గీతాయా మానముచ్యతే ।
భారతామృతసర్వస్వగీతాయా మథితస్య చ।
సారముద్ధృత్య కృష్ణేన అర్జునస్య ముఖే హుతం ॥ 6-43-5(40180)
సంజయ ఉవాచ। 6-43-6x(4068)
తతో ధనంజయం దృష్ట్వా బాణగాండీవధారిణం ।
పునరేవ మహానాదం వ్యసృజంత మహారథాఃక ॥ 6-43-6(40181)
పాండవాః సోమకాశ్చైవ యే చైషామనుయాయినః ।
దధ్ముశ్చ ముదితాః శంఖాన్వీరాః సాగరసంభవాన్ ॥ 6-43-7(40182)
తతో భేర్యశ్చ పేశ్యశ్చ క్రకచా గోవిషాణికాః ।
సహసైవాభ్యహన్యంత తతః శబ్దో మహానభూత్ ॥ 6-43-8(40183)
తథా దేవాః సగంధర్వాః పితరశ్చ జనాధిప ।
సిద్ధచారణసంఘాశ్చ సమీయుస్తే దిదృక్షయా ॥ 6-43-9(40184)
ఋషయశ్చ మహాభాగాః పురస్కృత్య శతక్రతుం ।
సమీయుస్తత్ర సహితా ద్రుష్టుం తద్వైశసం మహత్ ॥ 6-43-10(40185)
` తే సేనే స్తిమితే సంజే వీక్షమాణే పరస్పరం ।
గంగాయమునయోర్వేగో యథైవైత్య పరస్పరం ॥ 6-43-11(40186)
ఏవం ప్రవత్తే తే సేనే నిఃశబ్దే జనసంసది ।
చిత్రే పట ఇవాలేఖ్యే దర్శనీయతరే శుభే ॥' 6-43-12(40187)
తతో యుధిష్ఠిరో దృష్ట్వా యుద్ధాయ సమవస్థితే।
తే సేనే సాగరప్రఖ్యే ముహుః ప్రజ్వలితే నృప ॥ 6-43-13(40188)
విముచ్య కవచం వీరో నిక్షిప్య చ వరాయుధం ।
అవరుహ్య రథాత్క్షిప్రం పద్ంయామేవ కృతాంజలిః ॥ 6-43-14(40189)
పితామహమభిప్రేక్ష్య ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః ।
వాగ్యతః ప్రయయౌ ధీరః ప్రాఙ్భుఖో రిపువాహినీం ॥ 6-43-15(40190)
తం ప్రయాంతమభిప్రేభ్య కుంతీపుత్రో ధనంజయః ।
అవతీర్య రథాత్తూర్ణం భ్రాతృభిః సహితోఽన్వయాత్ ॥ 6-43-16(40191)
వాసుదేవశ్చ భగవాన్పృష్ఠతోఽనుజగామ తం ।
తథా ముఖ్యాశ్చ రాజానస్తచ్చిత్తా జగ్మురుత్సుకాః ॥ 6-43-17(40192)
అర్జున ఉవాచ। 6-43-18x(4069)
కిం తే వ్యవసితం రాజన్యదస్మానపహాయ వై।
ప్రద్ంయామేవ ప్రయాతోఽసి ప్రాఙ్ముఖో రిపువాహినీం ॥ 6-43-18(40193)
భీమసేన ఉవాచ। 6-43-19x(4070)
క్వ గమిష్యసి రాజేంద్ర నిక్షిప్తకవచాయుధః।
దంశితేష్వరిసైన్యేషు భ్రాతౄనుత్సృజ్య పార్థివ ॥ 6-43-19(40194)
నకుల ఉవాచ। 6-43-20x(4071)
ఏవం గతే త్వయి జ్యేష్ఠే మమ భ్రాతరి భారత।
భీమే దునోతి హృదయం బ్రూహి గంతా భవాన్క్వ ను ॥ 6-43-20(40195)
సహదేవ ఉవాచ। 6-43-21x(4072)
అస్మిన్రణసమూహే వై వర్తమానే మహాభయే।
ఉత్సృజ్య క్వ ను గంతాసి శత్రూనభిముఖో నృప ॥ 6-43-21(40196)
సంజయ ఉవాచ। 6-43-22x(4073)
ఏవమాభాష్యమాణోఽపి భ్రాతృభిః కురునందనః।
నోవాచ వాగ్యతః కించిద్గచ్ఛత్యేవ యుధిష్ఠిరః ॥ 6-43-22(40197)
తానువాచ మహాప్రాజ్ఞో వాసుదేవో మహామనాః ।
అభిప్రాయోఽస్య విజ్ఞాతో మయేతి ప్రహసన్నివ ॥ 6-43-23(40198)
ఏష భీష్మం తథా ద్రోణం గౌతమం శల్యమేవ చ।
అనుమాన్య గురూన్సర్వాన్యోత్స్యతే పార్థివోఽరిభిః ॥ 6-43-24(40199)
శ్రూయతే హి పురాకల్పే గురూనననుమాన్య యః।
యుధ్యతే స భవేద్వ్యక్తమపధ్యాతో మహత్తరైః ॥ 6-43-25(40200)
అనుమాన్య యథాశాస్త్రం యస్తు యుధ్యేన్మహత్తరైః ।
ధ్రువస్తస్య జయో యుద్ధే భవేదితి మతిర్మమ ॥ 6-43-26(40201)
ఏవం బ్రువతి కృష్ణేఽత్ర ధార్తరాష్ట్రచమూం ప్రతి।
హాహాకారో మహానాసీన్నిఃశబ్దాస్త్వపరేఽభవన్ ॥ 6-43-27(40202)
దృష్ట్వా యుధిష్ఠిరం దూరాద్ధార్తరాష్ట్రస్య సైనికాః ।
మిథః సంకథయాంచక్రురేషో హి కులపాంసనః ॥ 6-43-29aవ్యక్తం భీత ఇవాభ్యేతి రాజాసౌ భీష్మమంతికం ।
యుధిష్ఠిరః ససోదర్యః శరణార్థం ప్రయాచకః ॥ 6-43-28(40203)
ధనంజయే కథం నాథే పాండవే చ వృకోదరే ।
నకులే సహదేవే చ భీతిరభ్యేతి పాండవం ॥ 6-43-30(40204)
న నూనం క్షత్రియకులే జాతః సంప్రథితే భువి।
యథాఽస్య హృదయం భీతమల్పసత్వస్య సంయుగే ॥ 6-43-31(40205)
తతస్తే సైనికాః సర్వే ప్రశంసంతి స్మ కౌరవాన్ ।
హృష్టాః సుమనసో భూత్వా చేలాని దుధువుశ్చ హ ॥ 6-43-32(40206)
వ్యనిందంశ్చ తథా సర్వే యోధాస్తవ విశాంపతే।
యుధిష్ఠిరం ససోదర్యం సహితం కేశవనేన హి ॥ 6-43-33(40207)
తతస్తత్కౌరవం సైన్యం ధిక్వృత్వా తు యుధిష్ఠిరం ।
నిఃశబ్దమభవత్తూర్ణం పునరేవ విశాంపతే ॥ 6-43-34(40208)
కిం ను వక్ష్యాతి రాజాఽసౌ కిం భీష్మః ప్రతివక్ష్యతి।
కిం భీమః సమరశ్లాఘీ కిం ను కృష్ణార్జునావితి ॥ 6-43-35(40209)
వివక్షితం కిమస్యేతి సంశయః సుమహానభూత్ ।
ఉభయో సేనయో రాజన్యుధిష్ఠిరకృతే తదా ॥ 6-43-36(40210)
సోఽవగాహ్య చమూం శత్రోః శరశక్తిసమాకులాం ।
భీష్మమేవాభ్యాత్తూర్ణం భ్రాతృభిః పరివారితః ॥ 6-43-37(40211)
తమువాచ తతః పాదౌ కారభ్యాం పీడ్య పాండవః ।
భీష్మం శాంతనవం రాజా యుద్ధాయ సముపస్థితం ॥ 6-43-38(40212)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-39x(4074)
ఆమంత్రయే త్వాం దుర్ధర్ష త్వయా యోత్స్యామహే సహ।
అనజానీహి మాం తాత ఆశిషశ్చ ప్రయోజయ ॥ 6-43-39(40213)
భీష్మ ఉవాచ। 6-43-40x(4075)
యద్యేవం నాభిగచ్ఛేథా యుధి మాం పృథివీపతే।
శపేయం త్వాం మహారాజ పరీభావాయ భారత ॥ 6-43-40(40214)
ప్రీతోఽహం పుత్ర యుధ్యస్వ జయమాప్నుహి పాండవ ।
యత్తేఽభిలషితం చాన్యత్తదవాప్నుహి సంయుగే ॥ 6-43-41(40215)
వ్రియతాం చ వరః పార్థ కిమస్మత్తోఽభికాంక్షసి ।
ఏవం గతే మహారాజ న తవాస్తి పరాజయః ॥ 6-43-42(40216)
అర్థస్య పురుషో దాసో దాసస్త్వర్థో న కస్యచిత్।
ఇతి సత్యం మహారాజ బద్ధోఽస్ంయర్థేన కౌరవైః ॥ 6-43-43(40217)
అతస్త్వాం క్లీబవద్వాక్యం బ్రవీమి కురునందన ।
భృతోఽస్త్ంయర్థేన కౌరవ్య యుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి ॥ 6-43-44(40218)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-45x(4076)
మంత్రయస్వ మహాబాహో హితైషీ మమ నిత్యశః।
యుధ్యస్వ కౌరవస్యార్థే మమైష సతతం వరః ॥ 6-43-45(40219)
భీష్మ ఉవాచ। 6-43-46x(4077)
రాజన్కిమత్ర సాహ్యం తే కరోమి కురునందన।
కామం యోత్స్యే పరస్యార్థే బ్రూహి యత్తే వివక్షితం ॥ 6-43-46(40220)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-47x(4078)
కథం జయేయం సంగ్రామే భవంతమపరాజితం।
ఏతన్మే మంత్రయ హితం యది శ్రేయః ప్రపశ్యసి ॥ 6-43-47(40221)
భీష్మ ఉవాచ। 6-43-48x(4079)
నైనం పశ్యామి కౌంతేయ యో మాం యుధ్యంతమాహవే।
విజయేత పుమాన్కశ్తిత్సాక్షాదపి శతక్రతుః ॥ 6-43-48(40222)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-49x(4080)
హంత పృచ్ఛామి తస్మాత్త్వాం పితామహ నమోస్తు తే।
వధోపాయం బ్రవీహి త్వమాత్మనః సమరే పరైః ॥ 6-43-49(40223)
భీష్మ ఉవాచ। 6-43-50x(4081)
న స్మ తం తాత పశ్యామి సమరే యో జయేత మాం।
న తావన్మృత్యుకాలోఽపి పునరాగమనం కురు ॥ 6-43-50(40224)
సంజయ ఉవాచ। 6-43-51x(4082)
తతో యుధిష్ఠిరో వాక్యం భీష్మస్య కురునందన।
శిరసా ప్రతిజగ్రాహ భూయస్తమభివాద్య చ ॥ 6-43-51(40225)
ప్రాయాత్పునర్మహాబాహురాచార్యస్య రథం ప్రతి।
పశ్యతాం సర్వసైన్యానాం మధ్యేన భ్రాతృభిః సహ ॥ 6-43-52(40226)
స ద్రోణమభివాద్యాథ కృత్వం చాభిప్రదక్షిణం ।
ఉవాచ రాజా దుర్ధర్షమాత్మనిఃశ్రేయసం వచః ॥ 6-43-53(40227)
ఆమంత్రయే త్వాం భగవన్యోత్స్యే విగితకల్మషః ।
కథం జయే రిపూన్సర్వాననుజ్ఞాతస్త్వయా ద్విజ ॥ 6-43-54(40228)
ద్రోణ ఉవాచ। 6-43-55x(4083)
యది మాం నాభిగచ్ఛేథా యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః।
శపేయం త్వాం మహారాజ పరీభావాయ సర్వశః ॥ 6-43-55(40229)
తద్యుధిష్ఠిర తుష్టోఽస్మి పూజితశ్చ త్వయాఽనఘ।
అనుజానామి యుధ్యస్వ విజయం సమవాప్నుహి ॥ 6-43-56(40230)
కరవాణి చ తే కామం బ్రూహి త్వమభికాంక్షితం ।
ఏవం గతే మహారాజ యుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి ॥ 6-43-57(40231)
అర్థస్య పురుషో దాసో దాసస్త్వర్థో న కస్యచిత్।
ఇతి సత్యం మహారాజ బద్ధోఽస్ంయర్థేన కౌరవైఃక ॥ 6-43-58(40232)
బ్రవీంయేతత్క్లీబవత్త్వాం యుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి।
యోత్స్యేఽహం కౌరవస్యార్థే తవాశాస్యో జయో మయా ॥ 6-43-59(40233)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-60x(4084)
జయమాశాస్స్వ మే బ్రహ్మన్మంత్రయస్వ చ మద్ధితం।
యుధ్యస్వ కౌరవస్యార్థే వర ఏష వృతో మయా ॥ 6-43-60(40234)
ద్రోణ ఉవాచ। 6-43-61x(4085)
ధ్రువస్తే విజయో రాజన్యస్య మంత్రీ హరిస్తవ ।
అహం త్వామభిజానామి రణే శత్రూన్విజేష్యసి ॥ 6-43-61(40235)
యతో ధర్మస్తతః కృష్ణో యతః కృష్ణస్తతో జయః।
యుధ్యస్వ గచ్ఛ కౌంతేయ పృచ్ఛ మాం కిం బ్రవీమి తే ॥ 6-43-62(40236)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-63x(4086)
పృచ్ఛామి త్వాం ద్విజశ్రేష్ఠ శ్రృణు యన్మేఽభికాంక్షితం।
కథం జయేయం సంగ్రామే భవంతమపరాజితం ॥ 6-43-63(40237)
ద్రోణ ఉవాచ। 6-43-64x(4087)
న తేఽస్తి విజయస్తావద్యావద్యుద్ధ్యాంయహం రణే।
మమాశు నిధనే రాజన్యతస్వ సహ సదరైః ॥ 6-43-64(40238)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-65x(4088)
హంత తస్మాన్మహాబాహో వధోపాయం వదాత్మనః।
ఆచార్య ప్రణిపత్యైష పృచ్ఛామి త్వాం నమోఽస్తు తే ॥ 6-43-65(40239)
ద్రోణ ఉవాచ। 6-43-66x(4089)
న శత్రుం తాత పశ్యామి యో మాం హన్యాద్రథే స్థితం।
యుధ్యమానం సుసంరబ్ధం శరవర్షౌఘవర్షిణం ॥ 6-43-66(40240)
ఋతే ప్రాయగతం రజన్న్యస్తశస్త్రమచేతనం ।
హన్యాన్మాం యుధి యోధానాం సత్యమేతద్బ్రవీమి తే । 6-43-67(40241)
శస్త్రం చాహం రణే జహ్యాం శ్రుత్వా తు మహదప్రియం।
శ్రద్ధేపవాక్యాత్పురుషాదేతత్సత్యం బ్రవీతి తే ॥ 6-43-68(40242)
సంజయ ఉవాచ। 6-43-69x(4090)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహారాజ భారద్వాజస్య ధీమతః।
అనుమాన్య తమాచార్యం ప్రాయాచ్ఛారద్వతం ప్రతి ॥ 6-43-69(40243)
సోఽభివాద్య కృపం రాజా కృత్వా చాపి ప్రదక్షిణం ।
ఉవాచ దుర్ధర్షతమం వాక్యం వాక్యవిదాం వరః ॥ 6-43-70(40244)
అనుమానయే త్వాం యోత్స్యేఽహం గురో విగతకల్మషః ।
జయేయం చ రిపూన్సర్వాననుజ్ఞాతస్త్వయాఽనఘ ॥ 6-43-71(40245)
కృప ఉవాచ। 6-43-72x(4091)
యది మాం నాభిగచ్ఛేథా యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః।
శపేయం త్వాం మహారాజ పరీభావాయ సర్వశః ॥ 6-43-72(40246)
అర్థస్య పురుషో దాసో దాసస్త్వర్థో న కస్యచిత్ ।
ఇతి సత్యం మహారాజ బద్ధోఽస్ంయర్థేన కౌరవైః । 6-43-73(40247)
తేషామర్థే మహారాజ యోద్ధవ్యమితి మే మతిః ।
అతస్త్వాం క్లీబవద్బ్రూయాంయుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి ॥ 6-43-74(40248)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-75x(4092)
హంత పృచ్ఛామి తే తస్మాదాచార్య శ్రృణు మే వచః।
ఇత్యుక్త్వా వ్యథితో రాజా నోవాచ గతచేతనః ॥ 6-43-75(40249)
సంజయ ఉవాచ 6-43-76x(4093)
తం గౌతమః ప్రత్యువాచ విజ్ఞాయాస్య వివక్షితం।
అవధ్యోఽహం మహీపాల యద్ధ్యస్వ జయమాప్నుహి ॥ 6-43-76(40250)
ప్రీతస్తేఽభిగమేనాహం జయం తవ నరాధిప ।
ఆశాసిష్యే సదోత్థాయ సత్యమేతద్బ్రవీమి తే ॥ 6-43-77(40251)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా మహారాజ గౌతమస్య విశాంపతే।
అనుమాన్య కృపం రాజా ప్రయయౌ యేన మద్రరాట్ ॥ 6-43-78(40252)
స శల్యమభివాద్యాథ కృత్వా చాభిప్రదక్షిణం ।
ఉవాచ రాజా దుర్ధర్షమాత్మనిఃశ్రేయసం వచః ॥ 6-43-79(40253)
అనుమానయే త్వాం దుర్ధర్ష యోత్స్యే విగతకల్మషః ।
జయేయం ను పరాన్రాజన్ననుజ్ఞాతస్త్వయా రిపూన్ ॥ 6-43-80(40254)
శల్య ఉవాచ। 6-43-81x(4094)
యది మాం నాధిగచ్ఛేథా యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః ।
శపేయం త్వాం మహారాజ పరీభావాయ వై రణే ॥ 6-43-81(40255)
తుష్టోఽస్మి పూజితశ్చాస్మి యత్కాంక్షసి తదస్తు తే ।
అనుజానామి చైవ త్వాం యుధ్యస్వ జయమాప్నుహి ॥ 6-43-82(40256)
బ్రూహి చైష పరం వీర కేనార్థః కిం దదామి తే।
ఏవం గతే మహారాజ యుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి ॥ 6-43-83(40257)
అర్థస్య పురుషో దాసో దాసస్త్వర్థో న కస్యచిత్।
ఇతి సత్యం మహారాజ బద్ధోస్ంయర్థేన కౌరవైః ॥ 6-43-84(40258)
కరిష్యామి హి తే కామం భాగినేయ యథేప్సితం।
బ్రవీంయతః క్లీబవత్త్వాం యుద్ధాదన్యత్కిమిచ్ఛసి ॥ 6-43-85(40259)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-86x(4095)
మంత్రయస్వ మహారాజ నిత్యం మద్ధితముత్తమం।
కామం యుద్ధ్య పరస్యార్థే వరమేతం వృణోంయహం ॥ 6-43-86(40260)
శల్య ఉవాచ। 6-43-87x(4096)
కిమత్ర బ్రూహి సాహ్యం తే కరోమి నృపసత్తమ।
కామం యోత్స్యే పరస్యార్థే బద్ధోఽస్ంయర్థేన కౌరవైః ॥ 6-43-87(40261)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-88x(4097)
స ఏవ మే వరః శల్య ఉద్యోగే యస్త్వయా కృతః।
సూతపుత్రస్య సంగ్రామే కార్యస్తేజోవధస్త్వయా ॥ 6-43-88(40262)
శల్య ఉవాచ। 6-43-89x(4098)
సంపత్స్యత్యేష తే కామః కుంతీపుత్ర యథేప్సితం ।
గచ్ఛ యుధ్యస్వ విస్రబ్ధః ప్రతిజానే వచస్తవ ॥ 6-43-89(40263)
సంజయ ఉవాచ। 6-43-90x(4099)
అనుమాన్యాథ కౌంతేయో మాతులం మద్రకేశ్వరం ।
నిర్జగామ మహాసైన్యాద్భ్రతృభిః పరివారితః ॥ 6-43-90(40264)
వాసుదేవస్తు రాధేయమాహవేఽభిజగామ వై।
తత ఏనమువాచేదం పాండవార్థే గదాగ్రజః ॥ 6-43-91(40265)
శ్రుతం మే కర్ణ భీష్మస్య ద్వోషాత్కిల న యోత్స్యసే।
అస్మాన్వరయ రాధేయ యావద్భీష్మో న హన్యతే ॥ 6-43-92(40266)
హతే తు భీష్మే రాధేయ పునరేష్యసి సంయుగం ।
ధార్తరాష్ట్రస్య సాహాయ్యం యది పశ్యసి చేత్సమం ॥ 6-43-93(40267)
కర్ణ ఉవాచ। 6-43-94x(4100)
న విప్రియం కరిష్యామి ధార్తరాష్ట్రస్య కేశవ ।
త్యక్తప్రాణం హి మాం విద్ధి దుర్యోధనహితైషిణం ॥ 6-43-94(40268)
సంజయ ఉవాచ। 6-43-95x(4101)
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం కృష్ణః సంన్యవర్తత భారత ।
యుధిష్ఠిరపురోగైశ్చ పాండవైః సహ సంగతః ॥ 6-43-95(40269)
అథ సైన్యస్య మధ్యే తు ప్రాక్రోశత్పాండవాగ్రజః ।
యోఽస్మాన్వృణోతి తమహం వరయే సాహ్యకారణాత్ ॥ 6-43-96(40270)
అథ తాన్సమభిప్రేక్ష్య యుయుత్సురిదమబ్రవీత్ ।
ప్రీతాత్మా ధర్మరాజానం కుంతీపుత్రం యుధిష్ఠిరం ॥ 6-43-97(40271)
అహం యోత్స్యామి భవతః సంయుగే ధృతరాష్ట్రజాన్ ।
యుష్మదర్థం మహారాజ యది మాం వృణుషేఽనఘ ॥ 6-43-98(40272)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 6-43-99x(4102)
ఏహ్యేహి సర్వే యోత్స్యామస్తవ భ్రాతౄనపండితాన్।
యుయుత్సో వాసుదేవశ్చ వయం చ బ్రూమ సర్వశః ॥ 6-43-99(40273)
వృణోమి త్వాం మహాబాహో యుధ్యస్వ మమ కారణాత్।
త్వయి పిండశ్చ తంతుశ్చ ధృతరాష్ట్రస్య దృశ్యతే ॥ 6-43-100(40274)
భజస్వాస్మాన్రాజపుత్ర భజమానాన్మహాద్యుతే ।
న భవిష్యతి దుర్బుద్ధిర్ధార్తరాష్ట్రోఽత్యమర్షణః ॥ 6-43-101(40275)
సంజయ ఉవాచ। 6-43-102x(4103)
తతో యుయుత్సుః కౌరవ్యాన్పరిత్యజ్య సుతాంస్తవ।
జగామ పాండుపుత్రాణాం సేనాం విశ్రావ్య దుందుభిం ॥ 6-43-102(40276)
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా సంప్రహృష్టఃక సహానుజః ।
జగ్రాహ కవచం భూయో దీప్తిమత్కనకోంజ్వలం ॥ 6-43-103(40277)
ప్రత్యపద్యంత తే సర్వే స్వరథాన్పురుషర్షభాః ।
తతో వ్యూహం యథాపూర్వం ప్రత్యవ్యూహంత తే పునః ॥ 6-43-104(40278)
అవాదయందుందుభీంశ్చ శతశశ్చైవ పుష్కరాన్ ।
సింహనాదాంశ్చ వివిధాన్వినేదుః పురుషర్షభాః ॥ 6-43-105(40279)
రథస్థాన్పురుషవ్యాఘ్రాన్పాండవాన్ప్రేక్ష్య పార్థివాః ।
ధృష్టద్యుంనాదయః సర్వే పునర్జహృషిరే తదా ॥ 6-43-106(40280)
గౌరవం పాండుపుత్రాణాం మాన్యాన్మానయతాం చ తాన్।
దృష్ట్వా మహీక్షితస్తత్ర పూజయాంచక్రిరే భృశం ॥ 6-43-107(40281)
సౌహృదం చ కృపాం చైవ ప్రాప్తకాలం మహాత్మనాం ।
దయాం చ జ్ఞాతిషు పరాం కథయాంచక్రిరే నృపాః ॥ 6-43-108(40282)
సాధుసాధ్వితి సర్వత్ర నిశ్చేరుః స్తుతిసంహితాః।
వాచః పుణ్యాః కీర్తిమతాం మనోహృదయహర్షణాః ॥ 6-43-109(40283)
ంలేచ్ఛాశ్చార్యాశ్చ యే తత్ర దదృశుః శుశ్రువుస్తథా ।
వృత్తం తత్పాండుపుత్రాణాం రురుదుస్తే సగద్గదాః ॥ 6-43-110(40284)
తతో జఘ్నుర్మహాభేరీః శతశశ్చ సహస్రశః ।
శంఖాంశ్చ గోక్షీరనిభాందధ్ముర్హృష్టా మనస్వినః ॥ ॥ 6-43-111(40285)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి త్రిచత్వారింశోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes
6-43-8 పేశ్యః కాహలాః। క్రకచా జయమంగలాః। గోవిషాణికాః గవాదిశ్రృంగాణి ॥
6-43-25 పురాకల్పే ప్రాచీనశాస్త్రే ॥
6-43-29 వ్యక్తం నియతం। భీష్మం భీష్మస్య। అంతికం సమీపం ॥
6-43-36 వివక్షితం వక్తుమిష్టం ॥
6-43-50 తావత్ సంప్రతి ॥
6-43-53 ఆత్మనిఃశ్రేసం స్వహిత సాధనం ॥
6-43-65 అభిజానామి అనుజానామి ॥
6-43-67 ప్రాయగతం మరణాయ నియతం ।
అచేతనం యోగబలేన త్యక్తదేహం ।
యోధానాం మధ్యే కశ్చిదితి శేషః ॥
6-43-68 జహ్యాం త్యజేయం ॥
6-43-98 భవతః భవత్సంబంధీ ॥
6-43-100 తంతుః సంతతిః । పిండః పితృయజ్ఞః ।
అన్యే సర్వే మరిష్యంతీతి భావః ॥
6-43-107 గౌరవం మాన్యత్వం ॥
6-43-108 సౌహృదం మైత్రీం । కృపాం స్నేహం। దయాం పరదుఃఖప్రహాణేచ్ఛాం ॥
6-43-109 కీర్తిమతాం పాండవానాం స్తుతిసంహితా వాచ ఇతి సంబంధః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.